1787, Plan Miasta Krakowa i Kazimierza z dzieła Kazimierza Józefa Turowskiego

Plan pochodzi z dzieła zatytułowanego “Klejnoty stołecznego miasta Krakowa albo kościoły i co w nich jest widzenia godnego i znacznego przez Piotra Hiacynta Pruszcza krótko opisane“. Autorem publikacji jest Kazimierz Józef Turowski, wydawca, redaktor, folklorysta i poeta, inicjator serii wydawniczej „Biblioteka Polska”. Załączony do publikacji plan miasta Krakowa i Kazimierza jest odrysem z wcześniejszego planu pochodzącego z dzieła Filipa Lichockiego “Dyaryusz przyiazdu Nayiaśnieyszego Stanisława Augusta Króla Polskiego szczęśliwie nam teraz panuiącego do Miasta Stołecznego Krakowa po widzeniu się z Jozefem II. Cesarzem Rzymsko-Niemieckim, y Katarzyną II Imperatorową Rossyiską. Na granicy państwa swoiego spisany …“ (Nr kat. 36). W porównaniu do oryginału niniejszy plan cechuje się bardzo starannie wykonaną grafiką. Treść planu, głównie w obrębie Rynku Głównego, została poprawiona i uzupełniona, a autorem tych zmian i wykonawcą grafiki był Żegota Pauli, krakowski historyk, bibliotekarz i krajoznawca.

Pod względem kartometrycznym, niniejszy plan oraz jego pierwowzór (Nr kat. 36), charakteryzuje się bardzo małą dokładnością. Ma on jednak duże znaczenie historyczne jako jeden z pierwszych planów Krakowa pełniących rolę przewodnika, szczególnie po obiektach sakralnych.

Na planie zauważyć możemy wiele obiektów, które zniknęły już z pejzażu Krakowa. Należą do nich średniowieczne mury obronne miasta Krakowa i Kazimierza wraz z bramami (S, T, U, W, X, Z, ZZ, ZZZ e, f, g, h, ) i basztami, na Rynku Głównym budynek Ratusza oraz mur cmentarny otaczający kościół Mariacki (25),  na Wawelu kościoły św. Michała (2) i św. Jerzego (3), w miejscu dzisiejszego pl. Szczepańskiego kościoły św. Macieja (12) i św. Szczepana (11), oraz w różnych innych częściach miasta kościoły: św. Marii Magdaleny (5), Wszystkich Świętych (7), Ducha Świętego (20), św. Rocha (22), św. Scholastyki (23), św. Jakuba Apostoła (45), św. Sebastiana (48), folwarki Dajwór i Augustiański, a także koryto Małej Wisły biegnącej wzdłuż obecnej ul. Dietla i Al. Daszyńskiego oraz przewieszony nad nią most (b).

Plan Miasta Krakowa i Kazimierza z dzieła Kazimierza Józefa Turowskiego

Rok wydania: 1861
Autor: Żegota Pauli, Filip Lichocki
Adres wydawniczy: Nakładem Drukarni "Czasu"
Rodzaj mapy:
Skala: 1:10000
Orientacja: N - północna
Dokładność kartometryczna: bardzo mała
Język: polski
Technika wykonania: litografia czarno-biała
Ramka: zwykła, podwójna
Format: ramka: 174 x 270, arkusz: 212 x 293 (mm)
Bibliografia:
- Egon Klemp, 2000. Historische Pläne und Grundrisse von Städten und Ortschaften in Polen: ein deutsch-polnischer Katalog - Dawne plany i rzuty poziome miast i innych miejscowości w Polsce: katalog niemiecko-polski. Harrasowitz Verlag, Wiesbaden.
- Kazimierz Józef Turowski, 1861. Klejnoty stołecznego miasta Krakowa albo kościoły i co w nich jest widzenia godnego i znacznego przez Piotra Hiacynta Pruszcza krótko opisane. Nakładem Drukarni "Czasu", Kraków, ss. 232.
Źródło: zbiory prywatne (Copyright © Jakub Wojkowski)
Numer katalogowy: 37

Pin It on Pinterest

Share This