1881, Twierdza Kraków

Mapa “Environs de Cracovie” pochodzi z atlasu “Géographie Militaire – Principaux états de l’Europe” autorstwa francuskiego oficera, późniejszego generała Anatole Marga. Atlas został wydany pod koniec IX wieku i zyskał bardzo duże uznanie w literaturze wojskowej. Przedstawiono w nim ówczesne europejskie fortyfikacje wśród których znalazła się również Twierdza Kraków.

Historia Twierdzy Kraków rozpoczęła po zajęciu Krakowa przez Austriaków i wyprowadzeniu z miasta wojsk Prus i Rosji. Oficjalna decyzja o budowie twierdzy została ogłoszona przez cesarza Franciszka Józefa 12 kwietnia 1850 r.

Prezentowana mapa przedstawia twierdzę z początkowego okresu (około 1864 r.) kiedy to Kraków otoczony był dwoma pierścieniami umocnień. W późniejszych latach, na przełomie IX i XX wieku, powstał jeszcze jeden – trzeci pierścień obronny.

Pierwszy sześciokilometrowy pierścień znajdował się w odległości zaledwie 700-1500 m od Rynku i był pozostałością po fortyfikacjach okresu kościuszkowskiego oraz Wolnego Miasta Krakowa. Miał on formę wału ziemnego, w którego załamaniach znajdowały się bastiony lub półbastiony. Przebiegał w miejscu dzisiejszych Alei Trzech Wieszczów, a następnie na Nowym Kleparzu (bastion III Kleparz) skręcał w stronę Ronda Mogilskiego (bastion V Lubicz) i dalej poprzez Rondo Grzegórzeckie kierował się w stronę Wisły. Drugi ponad dwudziestokilometrowy pierścień znajdował się na przedpolu miasta w promieniu około 1,8-4,0 km od Rynku. Tworzyło go kilkanaście fortów redutowych i szańców polowych. Komendant twierdzy wyznaczył strefy na zewnątrz linii fortyfikacyjnej w której obowiązywał zakaz zmian stanu zabudowy oraz nakaz rozbiórki na każde żądanie wojska, tak zwany “rewers demolacyjny”. W konsekwencji fortyfikacje te na wiele dziesięcioleci zahamowały rozwój przestrzenny Krakowa i budownictwo na przedmieściach miasta.

 

ENVIRONS DE CRACOVIE

Rok wydania: 1881
Autor: Anatole Marga
Adres wydawniczy: Fontainebleau, Paris
Rodzaj mapy:
Skala: 1:80000
Orientacja: N - północna
Dokładność kartometryczna: mała
Język: francuski
Technika wykonania: staloryt kolorowy
Ramka: zwykła, podwójna
Format: ramka: 232 x 168 mm, arkusz: 316 x 238 mm
Bibliografia:
- Anatole Marga, 1881. Géographie militaire. Deuxième partie. Principaux états de l'Europe. Atlas. Edité à Fontainebleau.
Źródło: własna kolekcja
Numer katalogowy: 11

Pin It on Pinterest

Share This